Kullanıcı Deneyimi Nedir?

Kullanıcı deneyimi, bir Web Sitesine giriş sağlayan ziyaretçilerin sitede geçirdiği vakti ve bu vakit süresince yöneldiği alanları tespit ederek, ziyaretçilere en iyi şekilde hizmet verilmesi için çalışma yapılmasını sağlar. Özellikle e-ticaret siteleri için kullanıcı deneyiminin önemi hayati derecededir.

Kullanıcı Deneyimi Nasıl Tespit Edilir?

Kullanıcı deneyimi yani diğer bir adıyla UX için farklı tespit yazılımları bulunsa da, bu işi yöneten kişiler genel olarak manüel yolları tercih ederler. Peki nedir bu manüel yollar?

En sık bilineni sitenin bölümlerine göre en çok ziyaretçi çeken alanlardır. Yani kısaca cetvelle siteyi böldüğünüzü düşünüp, hangi bölgede ne kadar ziyaretçinin bulunduğunu görebilirsiniz. Hazır eklentilerle birlikte bu söz konusu olay fare hareketlerine kadar görülebilir. Eğer manüel yoldan tespit edilecekse, alanlarda bulunan konulara gir - çık yapan ziyaretçi sayısı istatistikleri çıkarılarak başlanabilir.

Bunun haricinde, kullanıcının hangi bileşenlerde ne kadar süre boyunca izlenim yaptığı, hangi bileşenlerden hemen ayrıldığı ele alınır ve hemen ayrılma sayısı yüksek olan bileşenlerle ilgili yeni çalışmalar yapılır.

Kullanıcı Deneyimi Ne İşe Yarar?

Bu soruya cevap vermeden önce Web Site ne için var? Sorusunu sormak istiyorum. Web site, İnternet ortamında bulunan bireylere çeşitli hizmetler sağlamak amacıyla vardır. Bu hizmetleri bilgilendirme, satış, eğlence gibi farklı dallarda ele alabiliriz. Tamamının temelinde kullanıcı odağı bulunur.

Bu sebepten dolayı kullanıcı deneyimi büyük önem taşır. Kullanıcı deneyimini ne kadar iyi analiz eder ve ona göre çalışma yaparsak, sitemizde geçirilen süre o kadar artacak, kullanıcılar yine aynı oranda memnun olacaktır. Buda hem SEO açısından, hem de kullanıcıyı sitede tutma açısından büyük etki yaratacaktır.

Kullanıcı Deneyimi Yöntemleri

3 farklı kullanıcı deneyimi yöntemi bulunmaktadır. Peki nedir bu kullanıcı deneyimi yöntemleri? Kullanıcı deneyimi en çok e-ticaret siteleri için önemli olduğundan dolayı anlatımları e-ticaret üzerinden yapacağız. Siz kendi sektörünüzü düşünerek okuyabilirsiniz. 

1- Sezgisel Tasarım

Karmaşık yapıya sahip Web Siteler kullanıcı için en memnuniyetsizlik oluşturan sitelerdir. E-Ticaret siteleri için hem tasarım, hem bileşenlerin yakınlık - uzaklık oranları, istenileni kolay bir şekilde sunabilme özelliği kullanıcı deneyiminde sezgisel tasarımı oluşturmaktadır. Eğer siteye giren kullanıcı herhangi bir karmaşa yaşamadan, istediği hizmeti en kısa yoldan alabiliyorsa, sezgisel tasarım yönünden başarılısınız demektir.

2- Kullanıcı Odaklı Konseptler

Kullanıcı deneyimi odaklı tasarımlar oluşturulurken hedef kullanıcı kitlesi ve yine kullanıcı adayı kitlesinin davranışlarının neler olduğunu tespit etmek ve sadece buna odaklanmak kullanıcı deneyimi açısından uzak durmanız gereken hareketlerdir. Elbette kullanıcının neler yaptığını tespit edeceksiniz fakat odak noktanız tamamıyla bu olmayacak. Odak noktanız, ürün ve hizmete en kısa yoldan, kullanıcının nasıl erişebileceği olacak. Ardından davranışları gözlemleyeceksiniz. Eğer ürün odaklı çalışırsanız, kullanıcıya farklı konseptler sunabilir ve ayrıca ilgi çekebilirsiniz.

3- Persona Oluşturma

Herhangi bir UX tasarımı yaratırken aklınızda gerçek hayatta var olmayan sadece düşüncesel olarak yarattığınız bir kullanıcı olmalıdır. Hayali kullanıcılar sektörde Persona olarak bilinmektedir. Persona oluşturmak, markaların hemen hemen birbirine yatkın eğilimler sergileyen kullanıcılarının ihtiyaç ve taleplerine daha etkin ve kısa yanıtlar verebilme, buna en uygun tasarımı oluşturabilme gibi birçok avantaj sağlar. 

Kullanıcı Deneyimi Örnekleri

Günümüzde kullanıcı deneyimini en iyi şekilde tespit eden ve buna karşı çözümler üreten çok sayıda marka yer almaktadır. En başarılı olan 2 tanesini bu başlık altında ele alacağız. 

1- Zara

Zara, kullanıcı deneyimi noktasında Türkiye'nin en başarılı e-ticaret sitesidir. Tasarımdaki sadelik, menüler ve bileşenlerin karmaşadan uzak tamamıyla İnternet ile arasında hiçbir bağ olmayan birinin bile rahatlıkla gezip bakabileceği bir tarzda yapılandırılmış olması Zara'nın ilk sırada yer almasını sağlıyor.

2- Hepsiburada.com

Hepsiburada.com, uzun yıllardan beri sektörde ilk sıralarda yer alan bir e-ticaret sitesi. Kullanıcı odaklı responsive tasarımla birlikte gelen Hepsiburada.com, tek bir sayfa üzerinde hiçbir şekilde alışveriş yapma ihtiyacı olmayan kullanıcılara dahi alışveriş yaptırabilecek şekilde göz alıcı bir tasarıma sahip. Ana slider, ilgili ürünler, çerezler sonucu elde edilen verilerle oluşturulan kişiye özel ürün seçenekleri ve gayet ne olarak tasarım kullanıcı deneyimi noktasında Hepsiburada.com'u ilk sıralara yerleştirmeyi başarmıştır.

Kullanıcı Deneyiminde Cinsiyet ve Yaş

Erasmus Üniversitesi tarafından yapılan bir araştırma sonucunda elde edilen verilere baktığımızda;

  •  Kadınlar, sitelerde teker teker ürünlerde gezinmeyi ve her ürünü uzun süre incelemeyi seviyor.
  • Erkekler, sitelerde kadınlara göre daha az gezinmeyi, aradığını direkt bulmayı ve sade tasarımları seviyor. 

Yine 2015 yılında yapılan bir diğer araştırma Zara'nın kullanıcı profillerini ortaya koymuş durumda.

  • Kadınlar, sitenin %42'lik bölümünü oluşturuyor.
  • Erkekler, sitenin %32'lik bölümünü oluşturuyor.
  • Çocuklar ise sitenin %26'lık bölümünü oluşturuyor.

Zara'nın kullanıcılarına sunduğu kategorisel değil, uzatmalı sayfa bazındaki e-ticaret uygulamasının temel sebebi çoğunluğun kadın olmasından, kadınların ise ürünler arasında gezinti yapmayı, çok fazla ürün görmeyi sevmesinden kaynaklanıyor.